บทที่ 5

บทที่ 5 การพัฒนาสถาบันการเมืองในระบอบประชาธิปไตย

สถาบันทางการเมืองในความหมายทางวิชาการนั้นอาจสรุปได้ว่า หมายถึงแบบแผนของการกระทำทางการเมืองที่เกิดขึ้นอย่างมีคุณค่าและดำรงอยู่ได้อย่างมั่นคง (ฮันติงตัน, 2525: 27;   จุมพล หนิมพาณิช, 2544: 25) จากความหมายดังกล่าวเราสามารถพิจารณาลักษณะของสถาบันทางการเมืองได้ดังนี้

1. แบบแผนของการกระทำทางการเมืองในที่นี้ หมายถึง การกระทำทางการเมือง ที่เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า ดังนั้นในทางตรงกันข้ามเหตุการณ์การปฏิวัติสังคมจึงไม่ถือเป็นสถาบันทางการเมืองเพราะไม่ได้เกิดได้บ่อย ๆ

2. การเกิดขึ้นอย่างมีคุณค่า หมายถึง การที่สถาบันทางการเมืองได้ทำหน้าที่ให้เกิดประโยชน์ต่อระบบการเมือง เช่น การรักษาความสงบภายในประเทศ  การสร้างความเป็นระเบียบเรียบร้อย  การแก้ไขปัญหาความขัดแย้งทางการเมือง  การป้องกันการรุกรานจากต่างชาติ หรือการสร้างเสถียรภาพให้แก่ระบบการเมือง (จุมพล  หนิมพาณิช, 2525: 25)

3. การดำรงอยู่ได้อย่างมั่นคงในที่นี้อาจพิจารณาได้จากรากศัพท์ของคำว่าสถาบันในภาษาอังกฤษ คือ institution นั้นมาจากรากศัพท์ภาษาละตินว่า stature ซึ่งหมายถึง ก่อตั้ง (establish) หรือสถาปนาขึ้นมา (found) (สมเกียรติ วันทะนะ, มปป.: 2)

4. สถาบันทางการเมืองในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งของสถาบันสังคมย่อมมีองค์ประกอบทั้งส่วนที่เป็นรูปธรรมกับนามธรรม  องค์ประกอบที่เป็นรูปธรรม ได้แก่ บุคลากร  กฎกติกาที่เป็นลายลักษณ์อักษร  และวัสดุอุปกรณ์อาคาร สถานที่ ส่วนองค์ประกอบที่เป็นนามธรรม ได้แก่ ความคิดและการกระทำ (สมเกียรติ  วันทะนะ, 2535)

เอกสารประกอบบทที่ 5 การพัฒนาสถาบันการเมืองในระบอบประชาธิปไตยบรรณานุกรม